Geeuwen in het heetst van de strijd tijdens een vergadering en even later doet de halve zaal hetzelfde.
Men denkt dat het een primitieve vorm van empathie is, een sociale band, meldt .
Maar de wetenschap graaft dieper en het blijkt dat gapen een complexe fysiologische handeling is met vele functies die ver afstaan van eenvoudige verveling of slaapgebrek. Een van de belangrijkste hypotheses is thermoregulatie van de hersenen.
Pixabay
Als zijn temperatuur iets stijgt (door vermoeidheid, stress, benauwdheid), drijft een diepe inademing en scherpe uitademing tijdens een geeuw koeler bloed door de vaten van het hoofd, wat werkt als een minikoelingssysteem. Het is alsof je een oververhitte processor herstart.
De besmettelijkheid van gapen wordt ook gezien bij veel sociale dieren: chimpansees, honden, wolven. Een hond kan gapen als hij zijn baasje het ziet doen.
Dit suggereert de oude wortels van het fenomeen, niet zozeer gerelateerd aan empathie in de menselijke zin, maar aan de synchronisatie van de staat van de groep. De roedel moet op hetzelfde moment klaar zijn voor actie.
Interessant is dat jonge kinderen en mensen met autismespectrumstoornissen minder vatbaar zijn voor besmettelijk geeuwen. Dit bevestigt indirect de sociale hypothese: om “besmettelijk” te zijn, moet men in staat zijn om toestanden van anderen te herkennen en te spiegelen, en deze mechanismen zijn bij hen mogelijk anders ontwikkeld.
Persoonlijk heb ik gemerkt dat ik het vaakst gaap, niet als ik wil slapen, maar als ik nerveus ben voor een belangrijk gesprek of me probeer te concentreren op een moeilijke taak. Dit was vreemd totdat ik onderzoek tegenkwam dat gapen koppelde aan verhoogde aandacht.
Het mobiliseert het lichaam, het verhoogt de hartslag een beetje. Er is ook een puur fysiologische noodzaak: gapen helpt om ingeklapte alveoli in de longen te openen, de zuurstoftoevoer te vergroten en het bloed door de stijve spieren van de nek en het gezicht te “duwen”.
Dit is een krachtige reflex die moeilijk te onderdrukken is omdat het lichaam erop staat dit belangrijke programma uit te voeren. Neurologen merken op dat geeuwen vaak voorafgaat aan migraine- of epilepsieaanvallen en vaak voorkomt bij multiple sclerose.
Het is een signaal van storingen in complexe neurochemische processen. Regelmatig, oncontroleerbaar gapen is een reden om naar je lichaam te luisteren en niet alleen maar te lachen om een saaie lezing.
Dus de volgende keer dat je wordt getroffen door een golf van geeuwen op een goddeloos uur, haast je dan niet om slaaptekort de schuld te geven. Je hersenen proberen misschien gewoon af te koelen, zich af te stemmen op het team of je lichaam voor te bereiden op mobilisatie. Het is een oud en wijs mechanisme, geen slechte gewoonte.
Lees ook
- Hoeveel eiwit je echt nodig hebt: waarom veelgebruikte formules bijna altijd liegen
- Als kraanwater niet langer je vijand is: Hoe je filters begrijpt zonder fanatisme